Acht biefstukken

Home / Algemeen / Acht biefstukken
In Algemeen

Wij vonden dit een goed artikel uit het NRC.

Fysiologie Voor gezonde spieren moet je eiwitten eten én veel bewegen – om die eiwitten goed te laten bouwen. Dus laat een bedlegerige zieke naar de eettafel ‘sukkelen’, wandel voor de maaltijd en train voor een operatie

Acht biefstukken. Spierfysioloog Luc van Loon laat op zijn werkkamer in Maastricht een dia zien van anderhalve kilo rundvlees op een snijplank. „Dat is het gewicht aan spiermassa dat gezonde mensen verliezen als ze een week verplicht bedrust moeten houden”, zegt Van Loon, „Dat is puur het effect van niet bewegen. ”

De hoogleraar Fysiologie van inspanning aan het Maastricht UMC+ wil benadrukken hoe makkelijk en snel spiermassa verdwijnt en hoe ontzettend veel moeite het kost om het weer terug op te bouwen. Aanvankelijk richtte het onderzoek van Van Loon zich op de spierfysiologie van topsporters, hoe kun je prestaties verhogen door een uitgekiende combinatie van training en voeding?

Maar nu heeft Van Loon zijn focus verlegd naar de gezondheid van zieken en ouderen. Juist deze groepen kampen vaak met spierverlies. Dat is een sterk onderbelicht probleem, vindt Van Loon. De inzichten uit de sportfysiologie blijken ook van toepassing op lichamelijk zwakkere personen.

In gips slinkt been snel

Dagelijks wordt in ons lichaam 1 tot 2 procent van alle spierweefsel afgebroken en weer opgebouwd, vertelt Van Loon. „Dat betekent dat de arm waarmee je nu schrijft over twee of drie maanden geheel vervangen is. En dat gebeurt bij iedereen, of je nu 16 bent of 86. Het is wel heel apart dat je er niets van merkt. Je krijgt het pas in de gaten als het misgaat. Want voor het continu opbouwen van spiereiwit is fysieke inspanning nodig.”

Een gipspoot bij een gebroken been laat dit mooi zien, zegt Van Loon, „Eerst denk je: wat zit dat gips strak en ik heb zo’n jeuk daaronder, maar ik kan er niet bij. Maar drie dagen later is het gips al zo ruim dat je je hand ertussen kan steken. Nee, het gips is niet opgerekt, het zijn de spieren die verdwijnen!”

Het team van Van Loon heeft het experiment twee jaar geleden gedaan. Vierentwintig gezonde jonge mannen kregen vijf dagen of twee weken lang één been in het gips (Acta Physiologica, maart 2014). Ze mochten verder wel gewoon (met krukken) rondlopen. Na vijf dagen in het gips bleken zij 150 gram spiermassa te hebben verloren en hadden zij tien procent minder spierkracht in dat been. Na twee weken was dat opgelopen tot 350 gram minder spiermassa en een krachtsverlies van soms wel 25 procent.

Bevrijd van het gips hebben de jonge vrijwilligers de verloren spiermassa in zes weken weer opgebouwd, en konden ze weer normaal lopen. Bij ouderen lijkt dat herstel minder makkelijk te gaan, en zij lopen dus het risico blijvend verzwakt te zijn na een operatie of periode van ziekte.

„Beweging en voeding zijn continu nodig om de spiermassa in stand te houden”, zegt Van Loon. „Komt daar iets tussen, dan zie je al snel de gevolgen: cachexie bij kankerpatiënten, astronauten die bij terugkeer op aarde na een langdurig verblijf in de ruimte niet meer kunnen lopen. Dat komt voornamelijk door het verlies van spierweefsel. Hetzelfde gebeurt als je stopt met eten.”

Van Loon heeft naar het voorbeeld van Franse onderzoekers een methode ontwikkeld om het lot van de eiwitten uit de voeding in het menselijk lichaam te kunnen volgen. Hij gebruikt aminozuren die zijn voorzien van niet-radioactieve zware isotopen. De moleculen zijn gelijk aan de natuurlijke, maar ze zijn iets zwaarder door het ingebouwde zwaardere atoom. Dat maakt ze achteraf te herkennen, bijvoorbeeld in het bloed of in spierbiopten.

Lees verder op: http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/01/23/even-rondje-rennen-voor-het-avondeten-1579709

Bron: NRC.nl / Sander Voormolen

 

Recent Posts